Ο πόνος στο στήθος είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που προκαλούν ανησυχία στους ασθενείς. Μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, από ένα απλό μυοσκελετικό πρόβλημα ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μέχρι μια σοβαρή καρδιολογική κατάσταση.
Το σημαντικό είναι να μην προσπαθούμε να κάνουμε μόνοι μας τη διάγνωση. Η αξιολόγηση από καρδιολόγο είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν ο πόνος είναι καινούργιος, έντονος, επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.
Πώς είναι συνήθως ο πόνος που σχετίζεται με την καρδιά;
Ο καρδιακός πόνος, ιδιαίτερα όταν οφείλεται σε ισχαιμία του μυοκαρδίου, συχνά περιγράφεται περισσότερο ως:
- πίεση ή βάρος στο στήθος,
- σφίξιμο ή «πλάκωμα»,
- κάψιμο ή δυσφορία,
- αίσθημα πίεσης πίσω από το στέρνο.
Μπορεί να εμφανίζεται κατά την προσπάθεια, όπως στο περπάτημα ή στην ανηφόρα, και να υποχωρεί με την ξεκούραση.
Ο πόνος μπορεί επίσης να αντανακλά προς τον αριστερό ή και τους δύο ώμους και τα χέρια, την πλάτη, τον αυχένα, τη γνάθο ή το επιγάστριο.
Ωστόσο, δεν υπάρχει ένας μοναδικός τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται η καρδιακή ισχαιμία. Ιδιαίτερα σε γυναίκες, ηλικιωμένους και ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, τα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο χαρακτηριστικά.
Πότε ο πόνος στο στήθος χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν ο πόνος:
- είναι έντονος ή πρωτοεμφανιζόμενος,
- διαρκεί αρκετά λεπτά ή επανέρχεται,
- εμφανίζεται κατά την προσπάθεια,
- συνοδεύεται από δύσπνοια,
- συνοδεύεται από κρύο ιδρώτα ή ναυτία,
- προκαλεί έντονη αδυναμία ή τάση λιποθυμίας,
- αντανακλά στο χέρι, στην πλάτη, στον αυχένα ή στη γνάθο.
Σε περίπτωση έντονου ή επίμονου πόνου στο στήθος, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν τα παραπάνω συμπτώματα, δεν πρέπει να περιμένουμε ένα προγραμματισμένο ραντεβού. Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Πότε ο πόνος μπορεί να μην προέρχεται από την καρδιά;
Υπάρχουν πολλές μη καρδιολογικές αιτίες πόνου στο στήθος.
Μπορεί να σχετίζεται με:
Μυοσκελετικά αίτια:
Πόνος που επηρεάζεται από την κίνηση του σώματος ή την πίεση συγκεκριμένου σημείου στο θώρακα μπορεί να έχει μυοσκελετική προέλευση.
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση:
Το αίσθημα καύσου πίσω από το στέρνο, ιδιαίτερα μετά το φαγητό ή όταν ξαπλώνουμε, μπορεί να σχετίζεται με το πεπτικό σύστημα.
Άγχος και κρίσεις πανικού:
Το άγχος μπορεί να προκαλέσει πόνο ή δυσφορία στο στήθος, ταχυκαρδία, δύσπνοια και αίσθημα ότι «κάτι συμβαίνει στην καρδιά». Παρότι αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με το άγχος, όταν είναι καινούργια ή έντονα χρειάζεται πρώτα να αποκλειστούν οργανικά αίτια.
Πνευμονικά αίτια:
Ορισμένες παθήσεις του αναπνευστικού μπορούν επίσης να προκαλέσουν πόνο στο στήθος και δύσπνοια και χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρχουν παράγοντες όπως:
- αρτηριακή υπέρταση,
- υψηλή LDL χοληστερόλη,
- σακχαρώδης διαβήτης,
- κάπνισμα,
- παχυσαρκία,
- οικογενειακό ιστορικό πρόωρης καρδιαγγειακής νόσου,
- γνωστή στεφανιαία νόσος ή άλλη καρδιαγγειακή πάθηση.
Σε έναν ασθενή με πολλούς παράγοντες κινδύνου, ένα νέο σύμπτωμα από το θώρακα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Πώς διερευνάται ο πόνος στο στήθος;
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση. Στη συνέχεια, ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, μπορεί να χρειαστούν:
- ηλεκτροκαρδιογράφημα,
- υπερηχογράφημα καρδιάς (Triplex),
- εργαστηριακός έλεγχος,
- δοκιμασία κόπωσης,
- Stress Echo,
- Holter ρυθμού,
- ή άλλες εξετάσεις, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις.
Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς όλες τις εξετάσεις. Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα.
Stress Echo: Πότε μπορεί να χρειαστεί;
Το Stress Echo είναι μια εξειδικευμένη υπερηχογραφική εξέταση που αξιολογεί τη λειτουργία της καρδιάς σε συνθήκες αυξημένης καρδιακής εργασίας.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, στη διερεύνηση συμπτωμάτων που εγείρουν υποψία για ισχαιμία, πάντα στο πλαίσιο της συνολικής καρδιολογικής εκτίμησης.
Η επιλογή του Stress Echo ή κάποιας άλλης εξέτασης εξαρτάται από το ιστορικό, την κλινική εικόνα και την εκτίμηση του καρδιολόγου
Το σημαντικότερο: μην αγνοείτε ένα νέο σύμπτωμα
Ο πόνος στο στήθος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρδιολογικό πρόβλημα. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι ασφαλές να θεωρούμε έναν νέο πόνο «σίγουρα μυϊκό» ή «σίγουρα από το στομάχι» χωρίς αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η σωστή προσέγγιση είναι η αξιολόγηση των χαρακτηριστικών του πόνου, του ιατρικού ιστορικού και των παραγόντων κινδύνου και, όπου χρειάζεται, η επιλογή των κατάλληλων
Η επιλογή των εξετάσεων γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τα συμπτώματα και το καρδιαγγειακό προφίλ κάθε ασθενούς.
Σημαντική σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Σε περίπτωση έντονου ή επίμονου πόνου στο στήθος ή άλλων συμπτωμάτων που μπορεί να υποδηλώνουν επείγουσα κατάσταση, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.